Bài giảng Ngữ văn 8
Trường THCS Trần Phú Thị Trấn
Kiểm tra bài cũ
Câu 2: Trình bày nội dung và nghệ thuật chính của đoạn trích Đánh nhau với cối xay gió ?
Chiếc lá cuối cùng
O Hen-ri
Ti?t 29-30
Van b?n:
Tiết 29 - 30:
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Tên thật: Uy Liêm- Xet-nay Po-tơ.
- Sinh ngày 14- 9- 1862, mất ngày 5- 6- 1910.
- Là cây bút truyện ngắn xuất sắc của nền văn học Mĩ đầu thế kỉ XX.
- Truyện của ông phong phú về đề tài, nhưng chủ yếu ông viết về cuộc sống nghèo khổ, bất hạnh của người dân Mỹ.
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ri
-Về nghệ thuật: cốt truyện thường được dàn dựng chu đáo với tình tiết được sắp xếp khéo léo, thường sử dụng kiểu đảo ngược tình huống hai lần một cách đột ngột, bất ngờ.
Các tập truyện: Bắp cải và vua chúa (1904), Bốn triệu (1906), Trung tâm miền Tây (1907), Tiếng nói của thành phố (1908)....
- Bố làm thuốc, mẹ mất sớm, được học ít. 15 tuổi đã đi làm để kiếm ăn (làm thuốc, kế toán, vẽ tranh.)
Nơi ở của O Hen-ri
Nơi làm việc của O Hen-ri
Tiết 29 - 30:
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
- "Chiếc lá cuối cùng" là truyện ngắn thành công tiêu biểu cho phong cách truyện ngắn O Hen-ri
- Văn bản : Chiếc lá cuối cùng là phần cuối của truyện.
1. Tác giả
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ri
Tiết 29 - 30:
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
3. Đọc và tóm tắt đoạn trích
Thể hiện đúng giọng nhân vật:
+ Nhân vật Xiu: Giọng lo lắng tha thiết
+ Nhân vật Giôn-xi : Giọng yếu đuối chán nản
- Chú ý phân biệt lời kể, tả của tác giả với những câu, đoạn đặt trong dấu ngoặc kép - Lời nói trực tiếp của các nhân vật. Đoạn cuối truyện, lời kể của Xiu về cái chết của cụ Bơ- men cần đọc với giọng rưng rưng, nghẹn ngào.
Lúc này Giôn-xi đang ngủ. Nhìn cây thường xuân cụ Bơ-men và Xiu Không ai nói năng gì. Sáng hôm sau Giôn-xi tỉnh dậy nhìn thấy cây thường xuân vẫn còn một chiếc lá cuối cùng chưa rụng. Cô đinh ninh ngày hôm sau chiếc lá sẽ rụng và lúc đó cô sẽ chết. Nhưng qua một ngày và một đêm mưa gió phũ phàng chiếc lá vẫn không rụng. Nhìn chiếc lá hồi lâu Giôn-xi nhận thấy rằng muốn chết là một tội, cô lấy lại được nghị lực sống và vượt qua cái chết. Xiu đã kể lại cho Giôn-xi biết chiếc lá cuối cùng chính là bức tranh của cụ Bơ-men đã bí mật vẽ trong đêm mưa gió khi chiếc lá cuối cùng rụng xuống, để cứu Giôn-xi thoát khỏi tử thần. Cụ Bơ-men đã bị viêm phổi và chết vì sưng phổi.
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ri
a. Đọc và tìm hiểu chú thích
b. Tóm tắt văn bản
Tiết 29 - 30
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Nhân vật Xiu
- Bạn cùng phòng với Giôn- xi.
- Lo lắng cho bệnh tình của Giôn- xi.
- "Em thân yêu, thân yêu!", Xiu nói , cúi khuôn mặt hốc hác xuống gần gối , "Em hãy nghĩ đến chị, nếu em không còn muốn nghĩ đến mình nữa. Chị sẽ làm gì đây?".
- Yêu thương Giôn- xi tha thiết.

- Chăm sóc tận tình như người chị, người mẹ
- Chia sẻ niềm vui nỗi buồn cùng Giôn- xi
Xiu là người bạn tốt có tấm lòng yêu thương cao cả và trong sáng.
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ri
Tiết 29-30:
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
2. Nhân vật Giôn- xi
II. Tìm hiểu chi tiết
* Hoàn cảnh của Giôn-xi
- bị bệnh viêm phổi nặng, yếu ớt như cạn kiệt sức sống, phó mặc cho sự sống của mình phụ thuộc vào chiếc lá thường xuân cuối cùng lìa cành.
- Lần thứ nhất kéo mành lên:
"Cái cô đơn ..bí ẩn của mình"
Giôn-xi vẫn chán nản, tuyệt vọng.
Đó là một tinh thần yếu đuối, thiếu nghị lực và có phần đáng trách.
-> Chiếc lá có sức sống mãnh liệt, diệu kì.
" Xin cháo, sữa, pha rượu, mượn gương, ngồi dậy.". -
Cô lấy lại nghị lực sống và chiến thắng bệnh tật.
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ri
- là họa sĩ nghèo
* Tâm trạng của Giôn-xi
"Em cứ tưởng...em sẽ chết"
- Lần thứ hai kéo mành lên:
"Hi vọng .vẽ vịnh Naplơ"
Trên cây còn một chiếc lá .
Chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó
Tiết 29 - 30
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
3. Nhân vật cụ Bơ- men.
- Họa sĩ nghèo ngoài 60 tuổi, làm người mẫu ngồi cho các họa sĩ vẽ.
- Ước mơ vẽ một kiệt tác đã 40 năm vẫn chưa thực hiện được.
Sợ sệt ngó ra ngoài, chẳng nói năng gì
- Lo lắng cho bệnh tình của Giôn- xi
- Vẽ chiếc lá
- âm thầm bí mật, trong đêm mưa gió lạnh ngoài trời
- Mục đích đem lại niềm tin vào cuộc sống cho Giôn- xi.
Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ri
* Tình cảm đối với Giôn-xi:
Thảo luận nhóm
(Theo bàn)


Vì sao chiếc lá cuối cùng
được xem là kiệt tác ?
?
Lá được vẽ rất đẹp và giống như thật, từ cuống lá màu xanh thẫm đến rìa lá màu vàng
úa, khiến Giôn-xi không nhận ra.
- Chiếc lá vĩnh viễn không bao giờ rơi ngăn chặn sự tàn lụi vô tình của thiên nhiên, cứu sống Giôn-xi.
- Chiếc lá không phải chỉ được vẽ bằng bút lông, bột màu mà bằng cả tình thương yêu bao la và lòng hi sinh cao thượng của cụ Bơ-men.
- Chiếc lá được thành công bất ngờ trong điều kiện hoàn cảnh đặc biệt vào đêm mưa gió, tuyết rơi, dưới ánh sáng run rẩy của ngọn đèn bão.
- Chiếc lá là một kiệt tác bởi đã được đánh đổi bằng cả sinh mạng người đã sáng tạo ra nó.

Vì sao chiếc lá cuối cùng
được xem là kiệt tác ?
?
Tiết 29 - 30
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
3. Nhân vật cụ Bơ- men.
- Họa sĩ nghèo ngoài 60 tuổi, làm người mẫu ngồi cho các họa sĩ vẽ.
- Ước mơ vẽ một kiệt tác đã 40 năm vẫn chưa thực hiện được.
- Vẽ chiếc lá
- âm thầm bí mật, trong đêm mưa gió lạnh ngoài trời.
- Mục đích đem lại niềm tin vào cuộc sống cho Giôn- xi.
- Lo lắng cho bệnh của Giôn-xi
Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác.
Kiệt tác chiếc lá cuối cùng giúp ta hiểu: sức mạnh nghệ thuật chân chính được tạo ra từ tình yêu thương con người và vì sự sống của con người.
Cụ Bơ-men là người có tấm lòng nhân hậu, có tình yêu thương con người cao cả.
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ri
Tiết 29 - 30
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
*/ Lần bất ngờ và đảo ngược tình huống thứ nhất.
*/ Lần bất ngờ và đảo ngược tình huống thứ hai.
Giôn- xi bị bệnh viêm phổi. Cô nằm đếm lá rụng và chờ chết. Nhưng "chiếc lá cuối cùng" không rụng. Tâm trạng hồi sinh trở lại, cô khỏi bệnh.
- Cụ Bơ- men đang khỏe mạnh. Cụ bỗng cảm lạnh, bị bệnh viêm phổi. Cụ qua đời sau khi đã hoàn thành kiệt tác "chiếc lá cuối cùng".
? Truyện chếc lá cuối cùng được kết thúc bất ngờ và đảo ngược tình huống hai lần như thế nào?
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ri
4. Tình huống truyện độc đáo
- Cả hai lần đều gắn liền với bệnh sưng phổi và hình ảnh Chiếc lá cuối cùng.
Bệnh sưng phổi không quật ngã được Giôn- xi nhưng lại cướp đi sự sống của
cụ Bơ-men.
Nhờ có Chiếc lá cuối cùng Giôn-xi hồi sinh - Vì vẽ Chiếc lá cuối cùng cụ
Bơ-men chết
Nghệ thuật đảo ngược tình huống và kết thúc bất ngờ đã tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện và làm nội dung truyện sâu sắc hơn.
? Mối quan hệ giữa hai lần đảo ngược tình huống là gì ?
? Nghệ thuật đảo ngược tình huống và kết thúc bất ngờ có tác dụng gì ?

Thảo luận nhóm
?

Nhóm 3
Khái quát những nét chính về nghệ thuật, nội dung của đoạn trích ?


Nhóm 1
Trình bày nhận xét, suy nghĩ của em về cách kết thúc câu chuyện của tác giả ?


Nhóm 2
Nhận xét về nhan đề "Chiếc lá cuối cùng" Em hãy thử thay thế bằng một nhan đề khác và so sánh ?

Tiết 29 - 30
Văn bản:
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
III. Tổng kết
*/ Nghệ thuật
*/ Nội dung
- Kết cấu truyện đảo ngược tình huống hai lần.
- Xây dựng tình tiết truyện hấp dẫn, sắp xếp chặt chẽ và khéo léo, gây hứng thú cho người đọc.
- Ca ngợi tình yêu thương cao cả của những con người nghèo khổ với nhau.
- Khẳng đ?nh sức mạnh của tình yêu cuộc sống đã chiến thắng bệnh tật.
- Ca ngợi sức mạnh của giá trị nhân sinh, nhân bản của nghệ thuật chân chính.
Chiếc lá cuối cùng
(Trích) - O Hen-ry
- Kết hợp phương thức biểu đạt tự sự với miêu tả và biểu cảm
Luyện tập
Câu 1: Theo em cụ Bơ-men đã nghĩ gì khi nảy ra ý định vẽ chiếc lá thường xuân?
D- Cụ nghĩ mình đã già, sẽ chết nên hy sinh để cứu Giôn-xi.
B- Cụ nghĩ Giôn-xi cần phải sống vì cô còn trẻ.
C- Cụ muốn để lại một kiệt tác cho đời.
A- Cụ muốn trả lại niềm tin yêu cuộc sống cho cô họa sĩ trẻ Giôn-xi.
A
Luyện tập
Câu 2: Qua câu chuyện em hiểu một tác phẩm nghệ thuật thế nào được coi là kiệt tác?
A - Tác phẩm đó phải rất đẹp.
B - Tác phẩm đó phải rất độc đáo.
C - Tác phẩm đó phải đẹp và có ích cho cuộc sống.
D - Tác phẩm đó phải đồ sộ.
C
Luyện tập
Câu 3: Chủ đề đoạn trích "Chiếc lá cuối cùng" là gì ?
A - Tác giả muốn phê phán xã hội Mỹ sống thiếu tình thương.
B - Tác giả muốn ca ngợi tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ với nhau.
C - Tác giả muốn khẳng định nghệ thuật chân chính phải xuất phát từ mục đích cao đẹp, phải có ích cho cuộc sống.
D - Tác giả muốn làm nổi bật nguyên nhân sâu xa quyết định sự hồi sinh của Giôn- xi.
B
C
Hướng dẫn về nhà
- Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ của em về nhân vật
cụ Bơ- men.
- Chuẩn bị chương trình địa phương phần tiếng Việt :
+ Thống kê các từ ngữ địa phương mà em biết.
+ Sưu tầm một số thơ ca có sử dụng từ địa phương.
- Học kĩ phần phân tích văn bản : "Chiếc lá cuối cùng".
Cảm Ơn Các Thầy Cô Giáo Tới Dự Giờ